A ULUSLARARASI KALİTE BELGELENDİRME VE EĞİTİM HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.

Koruyucu Giyecekler

Koruyucu Giyecekler (Tulumlar, Önlükler vb.)

Koruyucu giyecekler standartlarda verilen tanımlama ile Kişisel kıyafetleri örten veya yerine geçen ve bir veya daha fazla tehlikeye karşı koruma sağlamak için tasarımlanan koruyucuları içeren giyeceklerdir.

Koruyucu giyecekler çeşitli tehlike ve risklere karşı giyen kişiyi korumak amacıyla tasarlanmaktadır. Bu nedenle kişisel koruyucu donanımlar olarak sınıflandırılmaktadır.

Koruyucu giyecekler korunma hedefindeki risk ve tehlikelere karşı farklı standartlara tabi olmakta ve bu doğrultuda sınıflandırılmaktadır. Aşağıda bu sınıflandırma cetveli gösterilmektedir.

Tablo 1: Koruyucu giysi tipleri ve kullanım amacı

Koruyucu Giyecek TipleriKullanım amacı, koruma sağlanan tehlike ve riskler
Tip 1Sıvı aerosoller ve katı parçacıklar dâhil sıvı ve gaz hâlindeki kimyasal maddelere karşı koruyucu giyecek takımları (Gaz Sızdırmaz)
Tip 2Sıvı aerosoller ve katı parçacıklar dâhil sıvı ve gaz hâlindeki kimyasal maddelere karşı koruyucu giyecek takımları (Gaz Sızdıran)
Tip 3Sıvı kimyasal maddelere karşı bağlantı yerleri sıvı geçirmez giyecekler
Tip 4Sıvı kimyasal maddelere karşı bağlantı yerleri sprey geçirmez giyecekler
Tip 5Hava ile yayılan katı parçacıklara karşı tüm vücuda koruma sağlayan kimyasal koruyucu giyecekler
Tip 6Sıvı kimyasal maddelere karşı Sınırlı koruma sağlayan koruyucu giyecekler

Tablo 2: Koruyucu Giysi tiplerinin tabi oldukları standartlar

KORUYUCU GİYSİ TİPLERİ VE TABİ OLDUKLARI AVRUPA STANDARTLARI
TipTip 1Tip 2Tip 3Tip 4Tip 5Tip 6
Temel StandartEN 943-1EN 943-1EN 14605EN 14605EN 13982-1EN 13034
İlave StandartEN 13688 Tüm Tipler için zararsızlık, tasarım, konfor gibi genel özellikleri belirler, 
İlave DeneyEN 464EN 14325
İç Basınç DeneyiKimyasal maddelere karşı – Koruyucu giyecek malzemesi, dikişleri, birleşim yerleri ve birleştirmelerinin deney metotları ve performans sınıflandırması
İlave DeneyEN 943-1EN 943-1EN 17491-3EN 17491-4EN 13982-2EN 17491-4
İçe sızma Deneyiİçe sızma DeneyiJet deneyi – Sıvı NüfuziyetiSprey Deneyi -Sıvı Nüfuziyetiİçe sızma deneyiHafif Sprey Deneyi
İlave StandartEN 14126
Patojen Organizmalara Karşı Koruma
İlave StandartEN 1149-5
Koruyucu Giysi – Elektrostatik Özellikler

Patojen Organizmalara Karşı Koruyucu Giysiler;

Tablo 2’de gösterildiği üzere tulum veya genel olarak koruyucu giysiler kullanım amacına uygunluk açısından 6 tipte gösterilmiş ve buna uygun standartlar ilave deney standartları verilmiştir. Tablodan da anlaşılacağı üzere Corona Virüsü gibi patojen organizmalara karşı korumaya dair bir sınıflandırma burada verilmemiştir.

Patojen organizmalara karşı koruma yukarıda verilen tüm koruyucu giysi tipleri için ilave bir özellik olarak tanımlanmaktadır. Koruyucu giysilerin bu özellikte olup olmadığı EN 14126 standardı ile belirlenmektedir. Bir başka deyişle yukarıdaki tipteki bir koruyucu giyecek EN 14126 standardı şartlarını sağladığında çeşitli şekillerde (sıvı, katı, buhar, temas vb. risklerde) patojen organizmalara karşı koruma sağlayacaktır. Bu tür belgelendirme sonucunda ürün üzerine Tip X-B şeklinde, tip bilgisinin yanına “–B” eklenerek ürünün biyolojik risklere karşı koruma sağladığı belirtilmektedir.

Koruyucu giysinin elektrostatik koruma özelliği olması durumunda ilave olaak EN 1149-5 standardı gereksinimleri aranmaktadır.

Koruyucu Önlükler

Koruyucu giysilere dair yukarıda verilen Tipler kapsamında olmak üzere koruyucu önlükler de değerlendirilebilmektedir. Önlük gibi giysiler vücudun tamamını korumadığı için vücudun bir bölümünü koruyan giyecekler olarak tanımlanmakta ve Tip seçimi bu doğrultuda olmalıdır. Bu tür ürünlerin Tip seçiminde koruma amacı güdülen riskin türüne dikkat edilmelidir. Örneğin Tip 5 bütün vücudu koruma amacı içerdiği için önlük için Tip 5 seçimi uygun değildir. Kişisel koruyucu giysi olarak vücudun bir kısmını koruyan giysilerin belgelendirilmesi durumunda etiketleme olarak tip bilgisinden sonra “PB” ibaresi eklenmelidir. Örneğin Tip6 PB veya Tip 6-B PB.

Koruyucu önlüklerin değerlendirilmesinde hastanın korunmasına yönelik önlüklerde bu standartların seçimi yerine EN 13795-1 (Cerrahi örtüler ve önlükler) standardına uygunluk düşünülebilir. Bu standart Kişisel Koruyucu Donanımlar yönetmeliği kapsamında olmayıp Tıbbi Cihazlar Yönetmeliğine göre ele alınmaktadır.